Yine bir görüse göre; Yahudiler Ispanya'daki sürgünden sonra ABD'yi, Almanya sürgününden sonra da Filistin'i kazandilar.

Bu farkli görüslerden yola çikarak inceledigimizde Ispanya'nin Yahudileri sürgün etmelerinde önemli çeliskiler bulunmaktadir.

Yahudi inancina göre Yahudilerin tüm dünyaya yayilmis olmalari sarti geliyordu. Encyclopaedia Judaica, bu inanci söyle bildiriyor:

Mesih'in tekrar gelisine dair olan kehanet ancak Yahudilerin dünyanin dört bir yanina yayilmalari ile gerçeklesebilecekti.(6)

Judaica'nin görüsünü destekleyen fikirler de var. Luria'ya göre, Musevilerin yeryüzüne dagilmasi bir felaket degil, planlanmis bir olaydir. Musevilere, kutsal kivilcimlari, klipalar ortamindan kurtarip toplamak için verilmis bir görevdir. Bu sekilde bütün kivilcimlar eksiksiz olarak kurtarilabilirse Tikkun gerçeklesmis olur. Tikkun'un gerçeklesmesi ile de Mesih gelecektir. Israilogullari kurtulacak, Vaadedilmis Topraklar'a dönecek, yikilmis olan Tapinak'i yeniden insa ederek sonsuza kadar hüküm süreceklerdir. (7)

1492 tarihinin önemi yalnizca Kolomb'un Amerika'yi kesfetmesinden kaynaklanmiyor. Kolomb'un Yahudilere iyi bir yer bulmak için çiktigi da aktardigim görüslerden ortaya çikiyor.

Yeni Dünya'nin kesfi, Ispanya'dan çikan Yahudilerin gidecekleri rotanin yalnizca bir parçasi da olabilir. Rotanin geri kalan kismi da yine Yahudileri kehanete uygun bir biçimde �dünyanin dört bir yanina� dagitmaya yönelikti.

Sefarad diasporasi Ispanya'dan kalkan tarifeli seferler, böylece gerekli hedeflere ulasti.

Ispanya'dan, Mesih Plani'na uygun olarak yola çikarilan Yahudilerin sayisi 250 bin olarak tahmin ediliyor. Bunlardan 100 bin kadar bir topluluk önce Portekiz'e yerlesti, geçici bir süre için merkezî limanlarini kullandiklari bu ülkeden kisa bir süre sonra ayrilarak Güney Amerika'ya, Kuzey Avrupa'ya ve Osmanli'ya göç ettiler. Göçmenlerin büyük bir kismi Osmanli Imparatorlugu'nun degisik bölgelerine yerlestiler, özellikle Balkanlar'a ve Türkiye'ye, ayrica Kuzey Afrika'nin kiyi sehirlerine ve Yakin Dogu (Vaat edilmis Topraklar)'ya. Diger binlercesi de Italya, Hollanda ve Ingiltere'de kendilerine yer buldular.

Ispanya 1492 yilinda ülkesindeki Yahudileri neden sürgün etmisti? Ispanya Krali Ferdinand bile anne tarafindan bir Yahudiydi. Saraydaki en önemli insanlar ve danismanlari da Yahudiydi. Sarayda bu kadar etkili nüfusa sahip olan Yahudiler nasil oluyor da diger Yahudi kardeslerinin öldürülmesine ve Ispanya'dan sürgün edilmesine göz yumuyordu?

�Christopher Colombus� kitabinin yazari Salvador de Madariaga ise su bilgileri veriyor:

�Yahudiler kisa zamanda devletin ve kilisenin üst mevkilerine geldiler. Yahudilerin taht üzerindeki etkisi tahmin edilenden çok daha büyüktü. Isabella'nin, Portekiz Krali yerine Ferdinand ile evlenmesi de Yahudilerin isiydi. Hem Kral hem de Kraliçe dönmeler tarafindan sarilmisti. Kralin iki sekreteri dönme idi, General Bailiff, Hazine Baskani, Finans Müdürü Hristiyanlasmis (dönmeler)di.

Ferdinand, kralligin üç anahtarini Yahudilere teslim etti: Perpigna ve Pamplora bölgeleri ve Majorca Donanmasi. Aragon Kilisesi de Yahudilerin elindeydi. Kraliçe Isabella'nin mali, askerî ve dinî idareleri de Yahudilik bakimindan pek geri kalmiyordu. Ölümünde bile yaninda bulunan Moya Markizi, dönme Andres Cabrera'nin karisiydi. (8)

Bu sürgün olayinin Encyclopaedia Judaica'nin söyledigi �Mesih'in tekrar gelisine dair olan kehanet ancak Yahudilerin dünyanin dört bir yanina yayilmalari ile gerçeklesebilecekti.� sözü ile bir iliskisi olabilir miydi? Ispanya kraliyet Sarayi'nda bulunan etkili dönme Yahudiler bilinçli olarak mi eziyet ederek kardeslerinin dünyanin dört bir yanina dagilmalarina sebep oldular?

Bütün bunlar tarihin tozlu sayfalarinda kaybolup gitti. Kristof Kolomb ile ilgili ortaya atilan görüslerin sasirtici olmasi, güvenilir olmamasi asla sonucu degistirmiyor. O degismeyen sonuç klasik sömürgecililerin Amerika Kitasi'na çöreklenmesini ve oranin yerli halkina baski ve zulüm yapmalarini, onlarin degerlerine sahip olmalarini göz ardi etmiyor.