Emperyalist Paylasim Savaslari

Daha önce dünya savaslarinin, emperyalistler arasindaki bir paylasim savasi oldugundan bahsetmistik. Birinci Dünya Savasi emperyalist devletlerin baslattigi bir paylasim savasiydi. Amerika Birlesik Devletleri de kuskusuz diger emperyalistler gibi bu savasa girerken yeni pazarlar pesinde olmustur.

Savas sonucunda en karli çikan Amerika, sahip oldugu ekonomik gücü 1929 bunalimina kadar ayakta tutmayi basardi.

ABD'de, Birinci Dünya Savasi'ndan Ikinci Dünya Savasi'na kadar geçen aralikta hep Cumhuriyetçiler iktidar oldu. Bu dönemde bir yandan demokrasicilik oyunlari oynanirken öte yandan da ekonomik ve siyasi alanda ciddi bunalimlar yasadi.

Bunlardan birisi de savas sonrasi Amerika Birlesik Devletleri'ne gelen yogun göçmen akininin sinirlandirilmasidir.

Bunu önlemek için 1924'te �Göçmen Yasasi� çikarilarak kota konulmustur. Diger yandan mali sermaye ve sanayi de hizli bir gelisim gösteren ABD'de özellikle otomobil ve tüketim sanayiinde yogun bir artis yasanmaktadir.

1929 Dünya Bunalimi'na kadar sürecek olan bu yükselisle birlikte hizla sosyal reformlar da gerçeklestirilir. Yani emperyalist kültürün yerlestirilmesi ve hâkim duruma gelmesi büyük oranda bu dönemde olmustur.

1929�33 yillari dünya emperyalistlerinin yasadigi �Büyük Ekonomik Bunalim� dönemidir. Emperyalistlerin bu bunalimi tüm dünyada oldugu gibi ABD'de de 1933'te 14 milyon Amerikaliyi issiz birakmistir.

Evet, emperyalizm 1929 yilinda yeniden bir tikanma noktasina gelmisti. Elbette bu durum yeni bir dünya ya da baska bir deyisle yeni bir emperyalist paylasim savasinin sinyallerini veriyordu.

1929 yilinin sonunda esi görülmemis bir ekonomik bunalim bas gösterdi. Bunun en önemli nedeni asiri üretim ve borsaya yapilan müdahaleler ve spekülasyonlardi. 24 Ekimde borsa iflas etmisti. Bunun, tarim ve sanayide yankilari çabuk hissedildi. 1933 yilinda gelindiginde artik ekonomi dibe vurdu. Bu sirada 14 milyon insan issiz kaldi. Ekonomide uygulanan iyilestirme politikalari ve islahatlar bunalimin önüne geçmek için yeterli olmadi. Yeni bir pazar gerekiyordu ve savas kaçinilmazdi. Fakat Ikinci Dünya Savasi'nda gemi aziya almis olan Amerika Birlesik Devletleri Birinci Dünya Savasi'nda oldugu gibi ayak oyunlariyla ve taktik hileleriyle sinsice pay edinmeyecek kadar yüzünü bir kez daha göstererek çoluk çocuk, asker sivil demeden ilk kez kullanacagi nükleer bombalarla zalim yüzünü bir kez daha gösterecektir.